Leczenie zębów w narkozie
Znieczulenie ogólne (narkoza)
Znieczuleniu ogólnemu, potocznie zwanemu narkozą, poddaje się, co roku miliony dzieci we wszystkich grupach wiekowych. Przy zabiegach m.in. chirurgicznych, laryngologicznych, jednak przy zastosowaniu w zabiegach stomatologicznych nadal budzi wiele kontrowersji.
W sytuacji zapalenia wyrostka żaden rodzic nie zastanawia się czy decydować się na znieczulenie ogólne, przecież to sytuacja zagrożenia życia. Pozostawienie zębów mlecznych bez leczenia wiąże się z rozwojem różnego rodzaju zapaleń, począwszy od zapalenia miazgi zęba, poprzez zapalenie okostnej, aż do okołoszczękowych procesów zapalnych. Powikłaniem może być nawet zakrzepowe zapalenie splotu skrzydłowego i następowe zapalenie opon mózgowych. Czy to nie jest sytuacja zagrożenia dla naszego dziecka?
Konsekwencje zdrowotne, które wynikają z zaniedbania leczenia zębów, są bez porównania większym obciążeniem dla organizmu niż samo znieczulenie ogólne.
Natomiast zmuszanie dziecka siłą do poddania się leczeniu stomatologicznemu jest równie fatalnym wyjściem, gdyż powoduje często nieodwracalny uraz psychiczny i opór przed jakimkolwiek leczeniem ( m.in. dentofobia).
W przypadku dzieci 2-3 letnich, przy rozległej próchnicy, narkoza jest jedynym słusznym rozwiązaniem. Takie dzieci są jeszcze za małe na współpracę ze stomatologiem, a tym bardziej nie są w stanie wytrzymać na fotelu dłużej niż kilka sekund. Przy opracowywaniu zęba mlecznego potrzebne jest pole manewru, a przy małej buźce jest to dość ograniczone i wymaga dużej precyzji. Tym bardziej przy leczeniu zęba kanałowo, które to wymaga większej ilości czasu i bezwzględnej współpracy ze strony małego pacjenta. Czasami czas jest sprzymierzeńcem dziecka, które potrzebuje zaadaptować się z wizytami u dentysty. Jednak w przypadku rozległej próchnicy, kiedy dziecko zacznie w końcu współpracować, po zębach juz może nie być śladu. Zostaną "zjedzone" przez próchnicę i ukruszą sie na wysokości dziąseł. W konsekwencji powodując stany zapalne, ropnie i przetoki. Dlatego w przypadku, gdy nie osiągnie się współpracy, dla dobra dziecka lepiej nie odwlekać decyzji o zabiegu w znieczuleniu ogólnym,
Przeprowadzono badania polegające na porównywaniu rozwoju dzieci, które przed ukończeniem trzeciego roku życia przeszły zabieg w znieczuleniu ogólnym, z rozwojem ich niepoddawanego znieczuleniu rodzeństwa. Inne polegało na porównaniu rozwoju dzieci poddanych operacji przepukliny pachwinowej w znieczuleniu ogólnym, z rozwojem dzieci, u których do tej operacji zastosowano znieczulenie miejscowe. Z badań przeprowadzonych przez duńskich i amerykańskich naukowców wynika, że u pacjentów poddanych pojedynczemu zabiegowi nie ma wykrywalnych odchyleń w rozwoju.
W kwestii bezpieczeństwa, które przy leczeniu zębów w znieczuleniu ogólnym ma kluczowe znaczenie, niezmiernie istotne są prawidłowe przygotowanie małego pacjenta do zabiegu przez rodziców oraz miejsce, w którym zabieg będzie wykonywany.
Miejscem, gdzie można bezpiecznie przeprowadzić zabieg w znieczuleniu ogólnym, może być zarówno szpital, jak i gabinet stomatologiczny. Bardzo istotny jest monitoring pacjenta podczas zabiegu, który powinien być wykonywany zgodnie z obowiązującymi standardami anestezjologicznymi w znieczuleniu ogólnym. Równie ważne są kwalifikacje lekarza anestezjologa, który musi posiadać II stopień specjalizacji.
Odpowiednie kwalifikacje, starannie przygotowany wywiad anestezjologiczny, prawidłowe przygotowanie dziecka do zabiegu, dobrze dobrane leki i odpowiedni sprzęt decydują o bezpieczeństwie pacjenta. Takie spektakularne powikłania przy znieczuleniu jak przypadki hipertermii złośliwej są nagłaśniane przez media i staja sie podłożem swego rodzaju fobii. Tymczasem przed hipertermią można się przynajmniej częściowo zabezpieczyć, np. dysponować odpowiednim lekiem, Dantrolen ( dostępny w Dentarii).
Natomiast to od rodziców zależy czy rezultaty leczenia stomatologicznego zostaną długotrwale utrzymane. Regularne kontrole stanu uzębienia i prawidłowe nawyki higieny jamy ustnej pozwolą uchronić małego pacjenta przed kolejnymi tego typu zabiegami.
Na podstawie art. „Znieczulenie ogólne u dzieci – praktyka polska”, Medical Tribune nr 11 2009, 24 czerwca, s. 2-3.
Leczenie zębów w narkozie w Dentarii
Pragnąc zapewnić naszym pacjentom absolutne bezpieczeństwo podczas leczenia w znieczuleniu ogólnym (narkozie) zadbaliśmy starannie o przygotowanie miejsca (sprzętu, leków), w którym odbywają się zabiegi, o profesjonalnie przygotowany personel (anestezjolog z asystentką, stomatolog z asystentką), oraz opiekę psychologiczną dla rodziców.
Przed decyzją o narkozie, każdy rodzic odbywa konsultację z lekarzem stomatologiem, jest również możliwość wcześniejsze rozmowy z anestezjologiem czy psychologiem, która ma na celu odpowiednie przygotowanie małego pacjenta i rodzica do zabiegu. Ważne jest, aby dziecko nie piło i nie jadło do 6 godz. przed zabiegiem, bardzo istotne będą informacje o przebytych chorobach, podawanych lekach.
Od momentu przyjścia do naszej przychodni są Państwo pod opieką psychologa. Zaczynamy od premedykacji (mali pacjenci połykają małą tabletkę w kształcie tik-taka), która ma na celu zmniejszeniu lęku u dziecka i zniesieniu pamięci krótkotrwałej. Dziecko po kilku minutach staje się senne, rozmarzone, czasami dzieci reagują śmiechem. Potem z wujkiem (anestezjologiem) idą do gabinetu oglądać bajki, podczas których dziecko oddycha przez przeźroczysta maseczkę, dziewczynki zapraszane są na wąchanie perfum. Tak podany anestetyk powoduje, że dziecko usypia. Kolejnym krokiem jest założenie wenflonu, przez który podawana jest kroplówka i leki znieczulające. Dla zapewnienia całkowitego bezpieczeństwa, przez cały czas zabiegu monitorawana jest stale praca serca. Również w tym celu zakładana jest rurka intubacyjna, która pozwala na ciągłe kontrolowanie funkcji życiowych. Kiedy wszystkie procedury są już zakończone rozpoczyna się zabieg, o czym rodzice zostają poinformowani przez asystentkę anestezjologiczną*. W trakcie zabiegu są Państwo cały czas informowani o postępach w leczeniu. Po zakończeniu leczenia są Państwo zapraszani do pokoju wybudzeń, gdzie razem z wybudzoną pociechą spędzacie min. 1 godz. pod obserwacją anestezjologa. Jest to czas, w którym dowiecie się kiedy podać jedzenie, picie, porozmawiacie ze stomatologiem, co zostało zrobione. Po tym czasie, z wybudzonym już całkowicie małym pacjentem możecie wrócić do domu (z całkiem zdrowymi zębami). W ciągu kolejnych 24 godzin możecie Państwo dzwonić do anestezjologa lub do przychodni. W przypadku jakichkolwiek pytań czy wątpliowści jesteśmy do Państwa dyspozycji całą dobę.
W naszej przychodni mamy specjalnie przygotowany gabinet do przeprowadzania zabiegów w znieczuleniu ogólnym, który został przygotowany we współpracy z doświadczonym anestezjologiem. Na wyposażeniu posiadamy wysokiej klasy sprzęt do ciągłego monitorowania czynności życiowych pacjenta, nowoczesny defiblyrator, odpowiednie leki m.in. Dantrolen, lek, który jest niezbędny w przypadku hipertermii złośliwej, która jest niezwykle rzadkim powikłaniem narkozy. Ale również na taką ewentualność jesteśmy przygotowani.
Nasi specjaliści:
Iwona Żuławińska, specjalista stomatologii ogólnej, 19 lat praktyki zawodowej, 10 lat stażu przy leczeniu w znieczuleniu ogólnym.
Ludwik Dyner, lek. anestezjolog 15 lat praktyki zawodowej, obecnie pracuje m.in. w Szpitalu Specjalistycznym nr 2 w Bytomiu
Edyta Kasprzyk, pielęgniarka anestezjologiczna, 15 lat praktyki zawodowej, obecnie pracuje w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Częstochowie, na oddziale intensywnej opieki medycznej (OIOM)
*asysta stomatologiczna - doskonale przygotowane asystentki stomatologiczne z bardzo dużym doświadczeniem przy znieczuleniach ogólnych i innych zabiegach stomatologicznych.
Opis anestezjologa:
Znieczulenie ogólne (narkoza) to stan czasowego, odwracalnego i całkowitego zniesienia świadomości, odruchów obronnych i reakcji na bodźce, a także ograniczenie lub zniesienie funkcji oddechowej, co wymaga sztucznego, kontrolowanego wspomagania oddechu. Po premedykacji, podobnej jak w sedacji, dziecko zostaje uśpione gazem anestetycznym przez maskę, a następnie zostaje założone wkłucie dożylne. Po pogłębieniu znieczulenia do odpowiedniego poziomu i podaniu leków przeciwbólowych zostaje wprowadzona do tchawicy cienka rurka z tworzywa sztucznego (intubacja), przez którą dziecko jest wentylowane przez anestezjologa mieszaniną tlenu i gazów anestetycznych. Cały czas kontrolowane są funkcje życiowe pacjenta, co pozwala na bezpieczne przeprowadzenie znieczulenia. W przypadku znieczulenia ogólnego nie ma ograniczeń czasowych jego trwania, można, zatem przeprowadzić kompleksowe leczenie większej ilości zębów. Po zakończeniu zabiegu przez stomatologa zostają odstawione gazy znieczulające i dziecko po kilku minutach budzi się. Gdy dziecko zaczyna ponownie samo oddychać i powracają odruchy obronne (np. kaszel i odruch połykania), rurka intubacyjna zostaje usunięta z tchawicy. Po intubacji dziecko może przez kilka godzin odczuwać lekkie drapanie w gardle (jak przy przeziębieniu).
Po każdym rodzaju znieczulenia dziecko przez kilka następnych godzin pozostaje nadal pod resztkowym działaniem środków znieczulających, co objawia się sennością, zmiennością nastroju, zaburzeniami koordynacji i równowagi. Z tego względu dziecko musi pozostać w przychodni do obserwacji minimum 1 godzinę po zakończeniu znieczulenia, a przez resztę dnia wymaga zwiększonego, ciągłego nadzoru ze strony rodziców/opiekunów. W razie wątpliwości anestezjolog jak zawsze jest osiągalny telefonicznie.
Czy należy się liczyć z komplikacjami w trakcie znieczulenia?
Nie istnieją procedury całkowicie pozbawione ryzyka wystąpienia komplikacji. Procedury wykonywane w trybie planowym, u przygotowanych pacjentów są obarczone minimalnym ryzykiem wystąpienia powikłań.
Podczas sedacji lub znieczulenia ogólnego poważne komplikacje występują niezmiernie rzadko. Dzięki ciągłemu monitorowaniu funkcji życiowych dziecka anestezjolog ma możliwość natychmiastowego reagowania na ewentualne odchylenia od stanu prawidłowego. Nowoczesne, sprawdzone w wieloośrodkowych badaniach leki anestezjologiczne charakteryzują się szybkim i krótkim działaniem oraz minimalną liczbą działań ubocznych
Szczegółowych informacji udziela lekarz anestezjolog Ludwik Dyner tel. 608 348 581
