Jestes na stronie: Leczenie dzieci

Dentaria - przyjazna przychodnia

Dla Państwa wygody

Przychodnia Dentaria wychodzi naprzeciw Państwa oczekiwaniom i potrzebom.

Poradnik dla rodziców

Jak zbudowany jest ząb?

Ząb składa się z trzech warstw. Zewnętrzna część zęba jest bardzo twarda i nosi nazwę szkliwa. Pod szkliwem znajduje się mniej twarda zębina. W samym środku zęba jest pusta przestrzeń, w której mieszczą się naczynia krwionośne i zakończenia nerwów tzw. miazga. Dla zachowania zdrowego szkliwa istotny jest odczyn środowiska jamy ustnej, czyli pH. Przy pH kwaśnym następuje rozpuszczanie kryształów hydroksyapatytu i szkliwo ulega demineralizacji (rozpuszczeniu), która zapoczątkowuje rozwój procesu próchnicowego.

PRÓCHNICA ZĘBÓW

Co to jest próchnica zębów i jakie są jej przyczyny?
Ubytki (dziury) są wynikiem choroby bakteryjnej, czyli próchnicy zębów, wywołanej przez bakterie próchnico twórcze.
Główne czynniki próchnicotwórcze to:

W jaki sposób szerzy się zakażenie? W jaki sposób bakterie próchnicotwórcze są przekazywane dziecku?

Każdy człowiek posiada w jamie ustnej różny poziom bakterii próchnicotwórczych, bakterie te są przenoszone z osoby na osobę za pośrednictwem śliny np. przez korzystanie z tych samych sztućców, szklanek; do namnażania się i kolonizacji wymagają twardej powierzchni, jaką jest ząb, na którym tworzą zorganizowaną strukturę tzw. płytkę nazębną (płytką bakteryjną). Próchnica jest chorobą zakaźną, transmisyjną; przenoszona jest przez ślinę zazwyczaj od matki (70%), ale może być też przenoszona od ojca, rodzeństwa, opiekunki, dziadków.

W jaki sposób następuje zakażenie?

Dziecko wkłada palce do jamy ustnej matki i następnie je oblizuje jedzenie tymi samymi sztućcami, picie z tego samego naczynia, dzielenie się napojami, pożywieniem, lodami itp., oczyszczanie zabrudzonego smoczka przez oblizywanie go przez matkę.

Kiedy najczęściej następuje zakażenie dziecka bakteriami próchnicotwórczymi?

Po raz pierwszy najczęściej między 19 a 31 miesiącem życia dziecka, po raz drugi w okresie wyrzynania się zębów stałych, tj. między 6 a 12 rokiem życia.

PROCES PRÓCHNICOWY

Kluczowym czynnikiem procesu powstawania próchnicy jest odpowiedni balans pomiędzy demineralizacją i remineralizacją zębów, który zależy od pH osadu nazębnego. Demineralizacja – znajdujące się w jamie ustnej bakterie próchnicotwórcze rozkładają cukry pochodzące ze spożywanej żywności i słodkich płynów, do kwasów. Te z kolei powodują demineralizację tj. utratę substancji mineralnej szkliwa. Im częściej spożywamy cukry, tym częściej i więcej produkowanych jest kwasów.
Remineralizacja – następuje wówczas, gdy do zmiany próchnicowej zęba (zębów) docierają jony wapniowe i fosforanowe znajdujące się w ślinie.

Czy dieta kobiety w ciąży wpływa na stan uzębienia dziecka?

Zawiązki zębów mlecznych oraz stałych szóstek powstają już w 7 tyg. życia płodowego i mineralizują się w jego 4 miesiącu, dlatego w diecie ciężarnej nie powinno zabraknąć produktów bogatych w wapń, fosfor, białko, wit. D. Udowodniono, że nadmierne spożywanie przez kobietę w ciąży węglowodanów ( np. objadanie się słodyczami) zaburza mineralizację zawiązków.

Czy zęby mleczne trzeba leczyć?

Oczywiście, że tak! Zęby mleczne służą dziecku przez okres około 10 lat. Jest to okres czasu, który możemy wykorzystać na rozwijanie prawidłowych nawyków higienicznych, przyzwyczajanie dziecka do regularnych kontroli uzębienia u stomatologa i zapobieganie poważniejszym schorzeniom poprzez leczenie drobnych zmian. Zęby mleczne są słabiej zmineralizowane niż zęby stałe i próchnica u małych dzieci postępuje bardzo szybko. Duże ubytki próchnicowe są często przyczyną bólu, obrzęku, mogą także zaostrzać przebieg niektórych chorób ogólnych, np. cukrzycy, chorób serca(chorzy powinni mieć bezwzględnie zdrowe zęby!); nierzadko zdarza się też, że po wyleczeniu zębów kończą się problemy z przerośniętymi migdałkami. Konsekwencją przedwczesnej utraty zębów mlecznych (szczególnie czwórek i piątek) jest brak miejsca dla stałych odpowiedników, zaburzenie wzrostu szczęk, wady zgryzu, co się wiąże z koniecznością leczenia ortodontycznego w przyszłości (a niestety leczenie takie jest drogie i wymaga dużego zaangażowania ze strony dziecka i rodziców)

Jak należy dbać o pierwsze ząbki, aby uniknąć próchnicy?

Zalecamy rozpoczęcie higieny jamy ustnej u dziecka jeszcze przed pojawieniem się pierwszego ząbka. Przemywaj dziąsła niemowlęcia jałowym gazikiem(nawiń go na palec wskazujący) zwilżonym w letniej, przegotowanej wodzie lub naparze z rumianku (uwaga! czasem uczula!) – rób to po każdym posiłku. Dlaczego? Buzia dziecka jest jałowa w łonie matki, pierwsze bakterie zasiedlają ją już podczas porodu, dalsza kolonizacja bakterii trwa przez całe życie, a szczególnie intensywnie rozwijają się bakterie w okresie wyrzynania zębów mlecznych oraz podczas wymiany uzębienia mlecznego na stałe. Do życia niezbędne są bakteriom węglowodany, z których wytwarzają kwasy niszczące tkanki zęba. Warto wiedzieć, że owe cukry to nie tylko uwielbiane przez dzieci cukierki i inne łakocie - to również owoce, pieczywo, płatki do mleka, mleko, soki owocowe i wiele innych produktów, które mają różny potencjał próchnicotwórczy (czy wiesz, że np. rodzynki mają znacznie gorszy wpływ na zęby niż czekolada? Rodzynki są bardzo słodkie, co gorsza, bardzo przylegają do uzębienia) Im dłużej cukry zalegają w jamie ustnej, tym więcej kwasów wytwarzają bakterie i zęby „kąpią się” w kwaśnej ślinie, co prowadzi do osłabienia szkliwa, a w konsekwencji do zniszczenia dużych powierzchni zębów. Dlatego tak ważne jest mycie zębów po każdym posiłku, a szczególnie przed snem nocnym (w nocy wydzielanie śliny jest minimalne, a język jest w spoczynku i nie oczyszcza zębów) Około pierwszego roku życia należy wprowadzić delikatne szczotkowanie zębów (w tym czasie wyrzynają się zęby boczne z dołkami i bruzdami, które można dokładnie wyczyścić jedynie szczoteczką), myjemy je metodą wymiatania – zarówno od strony warg jak i języka, powierzchnie żujące szorujemy. Stosujemy pastę z fluorem przeznaczona dla dzieci do 6 r.ż. pamiętając o tym, żeby:

Pamiętajmy, że maluch sam nie oczyści prawidłowo zębów, więc zawsze powinni to zrobić rodzice, uważa się, że do minimum szóstego roku życia rodzice powinni nadzorować i poprawiać wykonywane przez dziecko szczotkowanie.

Żelazna zasada: po wieczornym myciu zębów już nic nie jemy i nie pijemy, za wyjątkiem czystej wody, bez dodatku cukru !!!

Na powierzchni języka osiedla się duża ilość bakterii, więc dla utrzymania dobrej higieny powinno się go również oczyszczać, służą do tego specjalne czyściki, można też to zrobić za pomocą zwykłej szczoteczki.

Nade wszystko pamiętaj, że szczególnie szkodliwe dla zębów jest karmienie malucha słodkimi papkami lub podawanie do picia słodkich soków oraz podjadanie między głównymi posiłkami!!! Słodycze i soki podawaj po posiłku i zaraz umyj dziecku zęby (ma to jeszcze te zaletę, że po porządnym obiadku malec nie pochłonie dużej ilości słodkości :) Jeśli karmisz piersią, pamiętaj, że mleko matki tak samo powoduje próchnice, jak inne produkty z zawartością węglowodanów!

Zęby dziecka w wieku 6-10 lat

W tym wieku dziecko posiada zęby mleczne i stałe. Zęby mleczne – kły i trzonowe, zęby stałe – sieczne i pierwsze trzonowe tzw. „szóstki”.

Dlaczego ważne są zdrowe lub wyleczone zęby mleczne?

Są konieczne do żucia pokarmu, zniszczone próchnicowo zęby powodują obumarcie miazgi zęba i w konsekwencji procesy zapalne wpływające niekorzystnie na rozwijające się w kości zęby stałe oraz na ogólny stan zdrowia dziecka, utrzymują przestrzeń dla zębów stałych i przyczyniają się do prawidłowego rozwoju szczęk, a przez to zapobiegają powstawaniu niektórych wad, zębowo-zgryzowych. Wyleczone ubytki próchnicowe sprzyjają obniżeniu ogólnej ilości bakterii próchnicotwórczych w jamie ustnej zmniejszając ryzyko rozwoju próchnicy na innych zębach.

Dlaczego ważne są zdrowe zęby pierwsze trzonowe, stałe – „szóstki”?

Są to zęby na całe życie, utrzymują zwarcie zębów w prawidłowej pozycji. W zębach pierwszych trzonowych, stałych „szóstkach” łatwo rozwija się próchnica. Na ich powierzchniach żujących znajdują się szczeliny i dołki, w których zalegają resztki pokarmowe i gromadzą się bakterie powodujące rozwój próchnicy, szczotkowanie zębów nie usuwa bakterii i resztek pokarmowych z głębokich bruzd.

W jaki sposób zapobiega się rozwojowi próchnicy w pierwszych trzonowych zębach stałych – „szóstkach”?

Poprzez lakowanie – uszczelnianie bruzd i dołków na powierzchni żującej zęba, które polega na założeniu cienkiej warstwy białego materiału, blokuje on szczeliny i dołki na powierzchni zęba przed dostępem bakterii próchnico twórczych i zmniejsza szanse rozwoju ubytku próchnicowego. Jest zabiegiem niebolesnym, bezpiecznym i prostym, lak może się utrzymywać do 10 lat chroniąc powierzchnię zęba przed rozwojem próchnicy. Utrzymanie laku należy kontrolować i w przypadku częściowej utraty materiału uzupełniać.

Co to jest lakowanie?

Lakowanie zębów jest często mylone z lakierowaniem, a są to dwa całkiem odmienne zabiegi. Lakierowanie to pokrycie zęba warstwą lakieru fluorkowego, natomiast lakowanie, inaczej uszczelnianie bruzd, to całkowicie bezbolesny zabieg profilaktyczny, mający na celu wypełnienie szczelin i zagłębień, występujących na powierzchniach żujących zębów, specjalną światłoutwardzalną substancją lakiem.

Bruzdy na powierzchniach żujących zębów trzonowych i przedtrzonowych stanowią doskonałe miejsce do zalegania resztek pokarmowych i płytki bakteryjnej. Głębokość bruzd praktycznie uniemożliwia ich właściwe wyczyszczenie. Z tych względów bruzdy powierzchni żujących zębów są najczęstszym miejscem powstawania procesu próchnicowego. Lak szczelinowy dokładnie wypełnia bruzdy i zagłębienia powierzchni żującej zęba, uniemożliwiając zaleganie resztek pokarmowych i bakterii. W ten sposób chroni ząb przed próchnicą.

Aby zabieg lakowania był skuteczny, należy przeprowadzić go możliwie wcześnie, kiedy bruzdy nie uległy jeszcze demineralizacji i próchnicy. Lakowanie należy przeprowadzić w ciągu kilku miesięcy od pojawienia się powierzchni żującej zęba w jamie ustnej. Zachęcamy rodziców do uważnej obserwacji swoich pociech. Zalecamy również regularnie, w przypadku dzieci co trzy miesiące, odwiedzać stomatologa. Da to pewność, że wyrzynający się ząb zostanie w porę zabezpieczony lakiem szczelinowym.

W szczególnych przypadkach przeprowadza się tak zwane poszerzone lakowanie bruzd, polegające na poszerzeniu bruzd cienkim wiertłem szczelinowym przed aplikacją laku. Takie rozwiązanie lekarz może zastosować w przypadku, kiedy w bruzdach rozwinęła się już próchnica, ale jest ona w początkowym stadium. Ze względu na bardzo niewielką głębokość preparacji zabieg pozostaje bezbolesny.

UWAGA

Lak chroni przed próchnicą powierzchnię żującą zęba, ale ząb ma 5 powierzchni. Niech więc lakowanie nie uśpi Waszej czujności i nie sprawi, że przestaniecie się o niego martwić myśląc, że się nie zepsuje. Ząb będzie zdrowy, jeżeli będziemy o niego dbać zgodnie z instrukcją obsługi.

Jak często należy zgłaszać się z dzieckiem do stomatologa?

2 razy w ciągu roku celem oceny stanu uzębienia i leczenia ubytków oraz wdrażania, stosowanie do potrzeb modyfikowanych działań zapobiegawczych. Początkowa zmiana próchnicowa na zębie w postaci białej lub brązowej plamy może być zatrzymana lub odwrócona pod warunkiem dokładnego usuwania płytki bakteryjnej, ograniczenia spożycia węglowodanów i miejscowego stosowania preparatów fluoru.

Co to jest fluoryzacja zębów?

Jest to zabieg profilaktyczny, który wzmacnia zęby. Fluor wbudowuje się w ich szkliwo - powstają odporne na działanie kwasów bakteryjnych fluoroapatyty. Zaletą stosowanych w gabinecie lakierów fluorkowych jest długie utrzymywanie się ich na powierzchni zęba. Jeśli wiesz, że w planie kolejnej wizyty jest fluoryzacja, weź pod uwagę fakt, że nie powinno się po zabiegu nic jeść ani pić przez około 2 godziny (dobrze wtedy przyjść na wizytę krótko po posiłku).

Oczyszczanie jamy ustnej dziecka

Odżywianie a rozwój próchnicy u dzieci

Dodatkowymi czynnikami wpływającymi na stan higieny jamy ustnej są zbilansowana dieta i regularne wizyty kontrolne u stomatologa. Odżywianie wpływa nie tylko ogólnie - na cały organizm, ale i na stan uzębienia warunkując prawidłową budowę zębów, przyzębia, kości szczęk i mięśni narządu żucia. Miejscowo zalegając na zębach stwarza dogodne warunki do rozwoju próchnicy

Na co należy zwrócić uwagę w diecie dziecka?

Ograniczenie częstości spożywania słodkich przekąsek i słodkich napojów, nieprzesładzanie pożywienia, bezpieczniejsze dla zębów jest zjedzenie jednorazowo słodyczy niż ich ciągłe „podjadanie”.

Zalecenia dietetyczne:

Zęby mleczne oraz nowo wyrznięte zęby stałe wymagają specjalnej opieki, ponieważ ich szkliwo jest ciągle miękkie i nie w pełni dojrzałe. Trzeba o nie szczególnie dbać zwracając uwagę na dokładne szczotkowanie oraz odpowiednią dietę bogatą w wapń, witaminy D, A, C, oraz fluor. Składniki te zawarte są w: WAPŃ - chudym mleku, jogurtach, produktach zbożowych, łososiu, sardynkach, szpinaku, burakach, rabarbarze, wodzie mineralnej bogatej w wapno, WIT D - tłuste ryby morskie, takie jak śledź, makrela, tuńczyk, halibut czy łosoś, także jaja, kakao i kukurydza, WIT A - marchew, kapusta, dynia, morele, melony, agrest, czerwone mięso, wątróbka, WIT C - kiwi, cytrusy, seler, brokuły, czerwona papryka, pomidory, ziemniaki, cynaderki, FLUOR - herbata, sól fluorowana, cielęcina, ryż.
Należy również:

Co zrobić, aby dziecko nie bało się dentysty?

1. Rozmawiaj z dzieckiem

Powiedz mu, że idziecie na spotkanie z nowym znajomym dentystą, który policzy zęby i sprawdzi, czy są zdrowe. Na tym etapie takie krótkie i rzeczowe sformułowanie wystarczy- resztę pozostaw lekarzowi, który odpowiednim słownictwem objaśni wszystkie czynności, które wykonuje w gabinecieW żadnym wypadku nie opowiadaj, że „doktor będzie borował” albo „wyrywał” zęby!! Nie używaj słów: wiertło, wiertarka, kleszcze, zastrzyk itp. Nie przekonuj, że „nie będzie bolało”- maluch odbierze to dokładnie odwrotnie.

2. Baw się w dentystę

Na pewno często bawicie w sklep czy szpital, czemu nie pobawić się w dentystę? Dziecko z przyjemnością „wyleczy” zęby mamie czy tacie. W sklepach dostępne są zabawki „stomatologiczne”(chociażby popularny zestaw z ciastoliną) czy książeczki o tej tematyce.

3. Umów się na wizytę adaptacyjną

Taka kontrolna wizyta pozwoli maluchowi zapoznać się z nowym miejscem. Warto żeby odbyła się ona nie później niż do 3 r.ż., a najlepiej stosować zasadę „pierwsza wizyta na pierwsze urodziny”. Nie czekaj aż zęby zaczną boleć!!!!! Narazisz wtedy nieprzygotowane, zmęczone bólem i wystraszone dziecko na niepotrzebny stres, poza tym może się okazać, że lekarz nie będzie mógł wam pomóc ze względu na brak współpracy ze strony przerażonego malucha.

6 grzechów sprzyjających próchnicy

1. Pozwalanie dziecku na zasypianie z butelką pełną słodkiej herbaty, soczku, mleka, kaszki. Zalegające resztki to idealna pożywka dla próchnicotwórczych bakterii. Powoduje to tzw. próchnicę butelkową. Dlatego jak najwcześniej ucz dziecko pić z kubeczka i jeść łyżeczką.
2. Oblizywanie przez rodziców smoczka lub łyżeczki dziecka. W ten sposób rodzice przenoszą bakterie ze swoich ust do buzi dziecka, a potem dziwią się: "Skąd ta próchnica, przecież myjemy malcowi zęby". (A swoją drogą - czy ktoś z dorosłych chciałby, aby przed obiadem inni oblizywali jego sztućce?) Smoczek przemywaj wodą, temperaturę mleka sprawdzaj nakrapiając jego odrobinę na przegub ręki, a zupkę próbuj oddzielną łyżeczką.
3. Lekceważenie zasad higieny, mycie mleczaków np. dopiero wtedy, gdy już wszystkie się wyrżną.
4. Zbyt długie ssanie smoczka (po ukończeniu roku) przyczynia się do nieprawidłowego ustawienia zębów, deformacji szczęki, utrudnia wzrost przednich zębów, a nawet powoduje trudności w połykaniu na skutek nieprawidłowego ułożenia języka. Postaraj się, aby 2-letni malec definitywnie pożegnał się ze smokiem.
5. Moczenie smoczka do uspokajania w słodkiej herbacie, miodzie, soku.
6. Pozwalanie dziecku na objadanie się słodyczami o dowolnej porze. Im później dziecko pozna smak słodyczy, tym lepiej dla jego zębów! Jeśli dajesz maluchowi łakocie, lepiej, aby zjadł je od razu i umył potem zęby niż podjadał je przez cały dzień.