Sedacja wziewna podtlenkiem azotu
Wszystkim Pacjentom, którzy przede wszystkim cenią sobie
leczenie bez bólu i lęku, a także rodzicom, którzy chcieliby
zapobiec wystąpieniu „fobii stomatologicznej” u swoich dzieci,
polecamy tzw. sedację wziewną z użyciem podtlenku azotu –
bardziej znanego jako gaz rozweselający. Może być
stosowana zarówno u dorosłych, jak i dzieci.
Jedną z najlepszych metod opanowania stresu w czasie
leczenia jest sedacja wziewna. W czasie tego zabiegu
korzystamy z podtlenku azotu – N2O/O2. Ta metoda jest
bardzo prosta i w pełni bezpieczna. W Polsce pojawiła się w
1995 roku.
Wygląda ona następująco:
Pacjent wdycha poprzez maseczkę (zakładaną na nos) bezwonny gaz – mieszaninę podtlenku
azotu oraz tlenu. Wdychając, Pacjent odpręża się i uspokaja, zachowując przy tym świadomość i
podstawowe odruchy – ale jego próg bólu zostaje obniżony. Dzięki temu część zabiegów można
wykonać bez znieczulenia, co znacznie skraca długość wizyty. Natomiast podanie znieczulenia
miejscowego, koniecznego przy niektórych zabiegach, nie jest bolesne.
Ta przyjazna i bezpieczna metoda znoszenia lęku zalecana jest szczególnie dla dzieci. Zamiast
stresować się i bać śnią o bajecznych przygodach, lataniu w kosmosie czy dryfowaniu wśród
chmur. Dodatkowo słuchają łagodnej muzyki płynącej z słuchawek – dzięki temu nie słyszą
nieprzyjemnych odgłosów wydawanych przez sprzęt medyczny.
Przemiana, która zachodzi w zachowaniu dziecka, jest
niezwykła. Większość Pacjentów kompletnie wyzbywa
się lęku przed kolejną wizytą u dentysty. Dla dzieci
leczonych z użyciem N2O/O2 wizyty są przyjemną
zabawą. Z czasem potrzeba stosowania podtlenku mija.
Maluchy, które z płaczem przychodziły do gabinetu stają
się opanowanymi, ufającymi lekarzowi Pacjentami. Efekt
ten uzyskiwany jest poprzez stopniowe skracanie czasu
podawania N2O/O2. Początkowo dzieci wdychają gaz w
czasie trwania całego zabiegu – na następnych wizytach
gaz wyłącza się wcześniej, stosując go tylko w czasie
podawania znieczulenia.
Wskazania do zastosowania sedacji wziewnej podtlenkiem azotu:
U Pacjenta:
- silny lęk przed leczeniem,
- silny lęk przed ukłuciem i igłami,
- silny odruch wymiotny,
- nadpobudliwość nerwowa,
Przy zabiegach:
- długie, monotonne lub szczególnie nieprzyjemne zabiegi chirurgiczne, protetyczne, wyciski szczęki u osób z silnym odruchem wymiotnym,
- usuwanie złogów nazębnych,
- otwieranie zęba ze zgorzelinowym rozpadem miazgi,
- opracowanie próchnicy początkowej.
Stany chorobowe, w których wskazane jest użycie sedacji wziewnej jako metody z wyboru:
- Astma - N2O/O2 nie powoduje podrażnienia układu oddechowego. Zmniejszenie stresu wpływa na obniżenie ryzyka ataku. W mieszance oddechowej podawanej pacjentowi znajduje się ok. 60% tlenu. Poprawia to sprawność oddychania i samopoczucie pacjenta.
- Padaczka - zmniejszenie stresu wpływa na zmniejszenie ryzyka ataku.
- Choroby serca - brak wyraźnego wpływu N2O/O2 na układ sercowo-naczyniowy. Pacjent otrzymuje zwiększone stężenie tlenu (ok. 60%). Wskazania pulsoksymetru pokazują wtedy ok. 100%. Więcej tlenu dociera do naczyń wieńcowych. Ponadto nie zwiększa się zapotrzebowanie na tlen z powodu braku stresu.
- Nadciśnienie krwi - Brak wpływu N2O/O2 na układ naczyniowy. Zmniejszenie lęku i stresu zabezpiecza przed nieoczekiwanym wzrostem ciśnienia krwi w czasie zabiegu.
- Hemofilia - dzięki użyciu N2O/O2 można w pewnych przypadkach uniknąć konieczności wykonywania ukłucia igłą.
Przeciwwskazania stosowania sedacji N2O/O2.
- Katar, przeziębienie
- Przerost migdałków gardłowych - niedrożności górnych dróg oddechowych.
- I trymestr ciąży.
- Choroby psychiczne.
- Stwardnienie rozsiane, porfiria, miastenia gravis.
- Roztrzenie oskrzelowe, rozedma płuc.
- Alkoholizm.
- Brak współpracy pacjenta.
- Ciężkie choroby płuc
WAŻNE !
- Pacjent nie powinien jeść, co najmniej 2-3 godziny przed zabiegiem.
- Po uzyskaniu zgody pacjenta na przeprowadzenie sedacji podaje się mieszaninę N2O/O2 za pomocą specjalnej, nowoczesnej i bezpiecznej aparatury. Dziecko wdycha mieszaninę gazów przez pachnącą np. gumą balonową maseczkę założoną na nos. Osoby, które mają problem z oddychaniem, otrzymują maseczkę do domu, aby potrenowały oddychanie przez maseczkę, które polega na wciąganiu powietrza przez nos przy równocześnie otwartej buzi ( wbrew pozorom nie jest to prosta sprawa).
- Podczas sedacji wziewnej należy unikać gwałtownych hałasów, głośnej rozmowy lub krzyków, łatwo jest, bowiem, wybudzić dziecko z marzeń sennych. Najlepsze efekty przy stosowaniu podtlenku azotu osiąga się w ciszy i spokoju. Rolą lekarza i asysty jest spokojna rozmowa, opowiadanie bajek, które pomagają wprowadzić pacjenta w stan rozluźnienia i pełnego relaksu. Każda dodatkowa osoba przebywająca w tym momencie w gabinecie rozprasza uwagę pacjenta i może doprowadzić do zmniejszenia efektu działania N2O/O2.
- Sedację wziewną można zastosować również u pacjentów dorosłych.
